Erzincan’da tarım il Müdürlüğü tarafından yapılan denetimlerin ardından lokantalarda bakır kullanımını yasakladı. “Gıda üretim ve satış yerleri hakkındaki yönetmelik” gereğince gıda satış yerlerinin yanı sıra lokanta, kahvehane, yemekhaneler gibi toplu tüketim mekânlarında bakır gibi yüzeyinde çizilme meydana gelebilecek metallerin kullanılması yasaklandı. Bakırı ile bilinen Erzincan’ın bu yasaktan ne kadar etkileneceği ise merak konusu. 

YASAK AMA DESTEKLENİYOR 

Erzincan Ticaret ve Sanayi Odası tarafından Merkezi Finans ve İhale Birimi’ne sunulan “Erzincan Bakır ve El Sanatlarının Modern Çağda Yolculuğu” isimli proje kabul edildi. Bakır sanatı yeniden canlandırılacak ancak süs eşyası olarak raflarda kalacağa benziyor.
Erzincan’ın işaret tescilli ürünü olan Erzincan Bakırı İmalat ve El İşlemeciliği Sanatı’nın yaşatılması, ticari olarak işler hale getirilmesi, sektörün iç ve dış piyasalarda canlandırılması ve geçmişte neredeyse her yerde kullanılan bakır artık mutfak hayatımızdan çıkarılıyor.
2006 yılından beri Erzincan Tarım İl Müdürlüğü tarafından yapılan denetimler sonucu her türlü bakır raflardan indirilerek kullanım amaçlı olmaktan çıkarıldı. İşletmeciler, alınan bu yasak kararına tepki gösterirken vatandaşın ise bu yasaktan bilgisi bulunmuyor. Yüz yıllarca kullanım amaçlı üretilen bakır, bundan sonra süs eşyası, hediyelik eşya olarak üretilecek. Erzincan Bakırı’nın can çekişmekten kurtulacağını ümit ederken yasağın neden Erzincan’da uygulandığı merak konusu. Yasağın devam etmesi halinde yer altı çarşısındaki bakırcı esnafının ve buğday meydanındaki kalaycı esnafına sekte vurulmaya devam edilecek. 

Bakırı üret, işlet, bakırla ilgili festival düzenle, festivallere katıl sonrada kullanımı yasak olarak karşına çıksın. Uluslar arası yemek yarışmalarında, dünyanın lüks otellerinde kullanılan bakırın hiçbir zararı olmaz iken Erzincan’da var. 

Gıda maddelerinin pişirileceği Mutfak malzemelerinin en sağlıklısı bakır metaller olarak biliniyor. Bakır üreticilerinden edindiğimiz bilgide; “Alüminyum içerisinde bir bardak süt kaynatın Renginin değiştiğini göreceksiniz. Kullandığımız plastik malzemeler mi sağlıklıdır? Yoksa Alüminyum üzerine yüksek derece ısıda plastik kaplanarak elde edilen Teflon gibi metaller mi sağlıklıdır? Bakırın sorunu varsa çözümü de vardır. Kalaylarsınız olur biter. Kalaylı bakırın hiçbir riski bulunmamaktadır” dediler
Lokantacı esnafı da bakırın yasak edilmesine tepkisini göstererek; “Dikkat edilecek husus bakırın kalaylı olması ve bakır kaplarda pişen yemeklerin aynı kap içerisinde uzun süre bekletilmemesidir. Bakırı yasaklamak yerine kalaylı olup olmadıklarını kontrol etmek daha mantıklı değil mi?” dediler .

TARİHTE BAKIR 

Zehirlenmemeleri için yemeklerine son derece titizlik gösterilen Osmanlı padişahlarına bakırlar içerisinde yemekler pişirilmiş ve bakırlar içerisinde servis edilmiştir. Osmanlı Devletinin hem idari yönetim merkezi hem de padişahların ikametgâhı olan Topkapı Sarayı’nın mutfakları ve koleksiyonlarına baktığımda bakırın ne kadar önemli bir yer tuttuğunu görmek mümkün. 

Kazanlar, kapaklı tencereler, tavalar, kapaklı sahanlar, siniler, tepsiler, kepçeler, kevgirler, fincan takımları, kahve kavurma tavaları, çeşitli ölçülerde ibrikler… Osmanlı saray ve konaklarında 400 e yakın Bakır parça kullanıldığı bilinmektedir. Kapaklı pırıl pırıl kalaylı bakır çukur sahanların kullanılması ise dünden bugüne bir gelenek halini almıştır. 

Kemal Arduç